Ga naar inhoud

Rollen en toegang

Deze pagina legt uit hoe OS beslist wat iemand in een organisatie mag: rollen, groepen, eigenschappen, het regeldocument van de organisatie, hoe een partner bij de organisaties onder zich komt, en waarom niemand meer kan weggeven dan hij zelf heeft. Ze bevat geen stappen; de taakpagina's onder Beheren laten zien hoe je het instelt.

In het kort

Standaard mag niemand iets. Alles wat iemand mag, is hem gegeven: via een rol, een groep of het regeldocument. Alleen de rol member krijgt elk lid vanzelf. Er is ook een "nee", een weigerende regel, en die wint altijd van een "ja". Je kunt vier dingen met iets doen: zien (wat je niet mag zien, bestaat voor jou niet), gebruiken, maken of wijzigen en verwijderen.

Van onder naar boven werkt het zo:

  1. Regels zijn de basis. Elk recht is een regel: "wie [voorwaarde] mag [actie] op [ding]". Ook de ingebouwde rollen bestaan onder water uit regels. Zie Een regel beslist.
  2. Een rol is een pakketje regels met een naam. Je geeft iemand een rol in plaats van losse regels. De regels die niet in een rol zitten, staan in het regeldocument: die gelden voor de hele organisatie, en hun voorwaarde bepaalt voor wie. Zie Rollen en Het regeldocument.
  3. Eigenschappen zijn feiten over een persoon, zoals afdeling = Sales. Op zichzelf geven ze geen recht; ze tellen pas als een regel ernaar kijkt. Ze zijn de "als" in een regel. Zie Eigenschappen.
  4. Groepen geven dingen aan veel mensen tegelijk: rollen en eigenschapswaarden. Wie in de groep zit, heeft ze; wie eruit gaat, verliest ze. Zie Groepen.
  5. Een rol heeft een bereik. Hij geldt in je eigen organisatie, of in deze organisatie en alles eronder. Zo helpt een partner zijn klanten zonder daar lid te zijn. Zie Partners en de organisaties eronder.
Persoon ──── zit in ─────────────> Groep
   │                                 │
   ├── heeft rol <───────────────────┤ geeft rol
   │     (rol = pakketje regels)     │
   └── heeft eigenschap <────────────┘ geeft eigenschapswaarde
         (afdeling, kantoor …)

Een persoon kan een rol of eigenschap ook direct krijgen, zonder groep.

Regel: "wie [rol, groep of eigenschap] mag [actie] op [soort ding, eventueel met label]"

Een voorbeeld. De organisatie kent de eigenschap "afdeling", met de waarden Sales en HR. De beheerder maakt een eigen rol "Personeelsbeheerder eigen afdeling"; dat is geen ingebouwde rol, hij maakt hem zelf. Die rol bevat één regel: "mag leden zien en wijzigen als hun afdeling gelijk is aan de mijne". De groep "HR-team" geeft afdeling = HR en die rol. Wie in het HR-team zit, beheert alleen de mensen van HR. Iemand die rol geven is één handeling: hem in de groep zetten.

De ingebouwde rollen zijn member (elk lid), org-admin (alles in de eigen organisatie), people-admin (leden en groepen), assistant-editor (assistenten), auditor (het logboek lezen) en consultant (de direct-chatbalie). operator is alleen voor de beheerders van de omgeving. Daarnaast maak je tot 100 eigen rollen. Wat elke ingebouwde rol precies mag, staat bij Rollen.

Twee veiligheidsregels. Je geeft nooit meer weg dan je zelf hebt (Niemand geeft meer dan hij heeft), en elke wijziging aan de toegang komt in het logboek. Alles blijft bovendien binnen de dienst van de organisatie.

Waar je het instelt. In Beheer, onder Mensen en toegang:

  • Gebruikers: per lid de tabbladen Rollen, Eigenschappen en Groepen;
  • Gebruikersgroepen: per groep de tabbladen Leden, Rollen en Eigenschappen;
  • Rollen, Eigenschappen, Regeldocument en Serviceaccounts.

Een groep een eigenschapswaarde geven doe je op het tabblad Eigenschappen van de groep (Een waarde geven); elk lid van de groep heeft die waarde zolang het in de groep zit. Wie iets mag gebruiken, stel je daarnaast in bij het ding zelf: bij een assistent Wie mag deze assistent zien en gebruiken, bij een project Instellingen › Delen, en bij een tool Beschikbaar voor (voor mensen, of alleen voor assistenten). Welke knoppen je zelf ziet, hangt af van wat je mag (Wat je in OS ziet).

Een regel beslist

Alles wat iemand in OS mag, komt uit regels. Een regel zegt over één soort ding (een groep, een lid, een agent, een gesprek) of het iets toestaat (permit) of weigert (forbid), voor welke acties, en onder welke voorwaarden.

Er zijn vier acties:

Actie Betekenis
see het ding zien: in een lijst of als je het opent
use het ding gebruiken: een agent in een gesprek, een rol toekennen aan een ander
write het ding maken of wijzigen
delete het ding verwijderen

Drie afspraken beslissen elk geval:

  • Niets mag zonder een regel die het toestaat. De volgorde van de regels maakt niet uit.
  • Een weigerende regel wint. Past er een forbid, dan weigert OS, wat een permit ook zegt.
  • Geen actie omvat een andere. Wie mag wijzigen maar niet zien, vindt het ding niet. Wat je niet mag zien, bestaat voor jou niet: OS antwoordt alsof het er niet is.

Een regel kan voorwaarden stellen aan het ding (de naam, of een label dat erop staat) en aan de persoon (een eigenschap die hij heeft). Een regel geldt alleen als al zijn voorwaarden kloppen; wie twee waarden wil toestaan, schrijft twee regels. Hoe een regel er precies uitziet, staat in Soorten en acties.

Rollen

Een rol is een benoemde verzameling regels. Wie een rol heeft, valt onder de regels ervan. Een lid krijgt een rol direct, of via een groep waar hij in zit.

Elke organisatie heeft dezelfde ingebouwde rollen. Ze zijn overal gelijk en je wijzigt ze niet.

Rol Voor wie Wat hij mag
member elk actief lid, vanzelf de organisatie, haar groepen en de ingebouwde rollen zien, en zijn eigen lidmaatschap
people-admin personenbeheerder leden en uitnodigingen zien en beheren, uitnodigingen intrekken, groepen zien en beheren, de rollen member en people-admin toekennen; de runs van virtuele medewerkers volgen, starten, stoppen en verwijderen en ze aan- en uitzetten, maar ze niet maken of wijzigen
org-admin beheerder alles in de eigen organisatie: leden, uitnodigingen, groepen, rollen, eigenschappen, het regeldocument, het logboek, domeinen, het inloggen van je bedrijf en het lezen van haar dienst
auditor controleur het logboek lezen
operator de beheerders van de omgeving wat org-admin mag in elke organisatie; daarnaast bepalen waar haar gegevens staan en de pakketten beheren; alleen te geven in de bovenste organisatie
consultant supportmedewerkers alles wat member mag, en de direct-chatbalie: een chat overnemen die iemand aan een collega gaf, erin antwoorden, hem teruggeven of sluiten
assistant-editor redacteuren van assistenten alles wat member mag, en de assistenten maken, wijzigen en verwijderen die bij hun waarden horen (zie Redacteuren van assistenten), evaluaties, en de runs van virtuele medewerkers volgen, starten en verwijderen

Daarnaast maakt een beheerder eigen rollen voor zijn organisatie: bijvoorbeeld een rol "Teamleider" die leden van de eigen afdeling mag beheren. Een organisatie heeft er hoogstens 100, elk met hoogstens 200 regels. Zie Rollen beheren.

Wat de ingebouwde rollen mogen in de AI-functies

De ingebouwde rollen bevatten ook regels over de AI-functies: modellen, agents, kennis, bestanden en gesprekken.

Elke ingebouwde rol mag alle modellen, tools, agents, prompts, skills, planningen, workflows, kennis en bestanden van de organisatie gebruiken. Wat de dienst van de organisatie niet bevat, mag ook een ingebouwde rol niet. Van gesprekken, geheugen, opgeslagen bestanden en datastore-rijen bereikt een lid zijn eigen en de gedeelde, die van niemand in het bijzonder zijn.

Een beheerder ziet nooit de gesprekken, het geheugen of de bestanden van een collega. Ook org-admin bereikt van die rijen alleen zijn eigen en de gedeelde. Wie dat anders wil, schrijft daar zelf een regel voor, en kan dat alleen als hij die toegang zelf heeft (hieronder).

Instellingen voor de hele organisatie

Een paar dingen gelden voor iedereen in de organisatie tegelijk en hangen niet van de persoon af. Ze staan daarom niet in een rol, maar in het regeldocument:

  • of de AI-functies geheugen mogen schrijven: standaard voor niemand;
  • of opgeslagen bestanden en pagina's via een link gedeeld mogen worden: standaard voor niemand;
  • of bestanden die een tool maakte gedownload mogen worden: standaard voor elk lid;
  • welke modelrouters gebruikt mogen worden: standaard elke, voor elk lid;
  • welke externe adressen de AI-functies mogen bereiken. Zonder regel daarover zijn dat de adressen die je operator voor de organisatie toestaat; een regel kan dat beperken.

Geheugen schrijven en delen via een link gaan aan zodra het regeldocument ze toestaat, en dan voor iedereen, nooit voor één persoon. Alleen wie ze zelf heeft, org-admin of operator, mag zo'n regel schrijven (hoe). Een eigen rol kan over deze dingen niets zeggen.

Groepen

Een groep bundelt leden, bijvoorbeeld een team of een afdeling. Een groep kan rollen en eigenschapswaarden hebben, en elk lid van de groep heeft die dan ook. Wie uit de groep gaat, of wiens groep verdwijnt, verliest wat de groep gaf. Zie Groepen beheren.

Eigenschappen

Een eigenschap is een feit over een lid dat regels kunnen lezen, zoals department (afdeling) of office (kantoor). De beheerder bepaalt welke eigenschappen de organisatie kent en of de waarden vrij zijn of uit een vaste lijst komen. Een lid heeft de waarden die hij zelf kreeg plus die van zijn groepen. Zie Eigenschappen beheren.

Drie eigenschappen leest OS altijd zelf af en kun je niet aanmaken:

  • role: elke rol die het lid heeft, direct of via een groep;
  • group: elke groep waar het lid in zit;
  • subject: wie het lid is, zodat een regel "dit is van mij" kan zeggen.

OS bepaalt deze feiten bij elk verzoek opnieuw uit wat de organisatie heeft vastgelegd. Een lid kan zijn eigen eigenschappen niet zelf opgeven.

Het regeldocument

Naast rollen heeft elke organisatie één regeldocument: regels die voor elk actief lid gelden. Daarin zet je wat voor iedereen geldt, zoals "niemand gebruikt het dure model" of "stagiairs gebruiken geen agents van de financiële afdeling". Ook de instellingen voor de hele organisatie staan hier. Zie Het regeldocument.

Voor een lid gelden dus samen: de regels van zijn rollen, het regeldocument, en member.

Partners en de organisaties eronder

Een rol wordt gegeven met een bereik:

  • organisation (standaard): de rol geldt in de organisatie die hem gaf.
  • descendants: de rol geldt in die organisatie en in elke organisatie eronder.

Zo werken de mensen van een partner in de organisaties van hun klanten, zonder daar lid te zijn. Een supportmedewerker die bij de partner org-admin heeft met bereik descendants, beheert ook de klanten onder de partner. Van de partner telt in een klantorganisatie alleen wat met bereik descendants is gegeven; het regeldocument van de partner en zijn rollen met bereik organisation reiken niet naar beneden.

Een organisatie kan het beheer dat een organisatie erboven met bereik descendants geeft niet weghalen: op beheer bestaan geen weigerende regels. Op de AI-functies wel: een forbid in het regeldocument van een organisatie geldt daar ook voor de mensen van een partner. Het logboek van de organisatie noemt bij elke wijziging uit welke organisatie de persoon handelde.

De eerste beheerder van een nieuwe organisatie krijgt org-admin met bereik descendants, zodat hij ook de afdelingen beheert die hij later onder zijn organisatie maakt.

Niemand geeft meer dan hij heeft

Elke wijziging die iemand meer kan laten doen, is een toekenning: een rol geven, een lid in een groep zetten, een groep een rol of waarde geven, een eigenschapswaarde geven, de regels van een eigen rol of het regeldocument schrijven, en uitnodigen met een van deze. OS staat een toekenning alleen toe als je de wijziging zelf mag doen en je zelf hebt wat je weggeeft:

  • een rol heb je als je hem zelf hebt (met minstens hetzelfde bereik), of elke regel ervan;
  • een eigenschapswaarde heb je als je hem zelf hebt, of als je die eigenschap mag toekennen (org-admin mag dat voor elke eigenschap);
  • een groep heb je als je elke rol en elke waarde hebt die de groep geeft;
  • een regel heb je als een van je eigen regels hetzelfde toestaat, over dezelfde dingen, en geen weigerende regel er iets van afneemt.

Een geweigerde toekenning verandert niets, en OS noemt wat je niet hebt. Een uitnodiging wordt bij het versturen gecontroleerd en opnieuw bij het accepteren.

Een weigerende regel over beheer (organisaties, leden, uitnodigingen, groepen, rollen, regels en eigenschappen) kun je niet schrijven. Zo'n regel zou ook de beheerders zelf rechten kunnen afnemen. Op de AI-functies kun je wel weigeren.

Binnen de dienst van de organisatie

Alles wat rollen, groepen en regels toestaan, geldt alleen binnen de dienst van de organisatie: wat haar pakketten en uitzonderingen bevatten. Een regel over iets wat niet in de dienst zit, staat niets toe. De dienst maakt rollen dus kleiner, nooit groter, en een weigerende regel blijft altijd gelden.

Wie een eigen rol, een groep of een regel toekent die buiten de dienst reikt, krijgt 403 met This is not part of your organisation's service, nog vóór de controle of je zelf hebt wat je weggeeft (hierboven). De ingebouwde rollen kun je altijd geven: ze zijn overal gelijk en de dienst maakt ze alleen kleiner. Het eigen beheer van de organisatie (leden, uitnodigingen, groepen, rollen, eigenschappen, regels, het logboek en het lezen van de dienst) zit altijd in de dienst (Altijd in de dienst).

Wat je in OS ziet

OS toont knoppen en menu's precies voor wat je mag, binnen de dienst van de organisatie: bij elk ding staat welke acties jij erop mag doen, en per soort welke acties je op minstens één ding van die soort mag. Wat je niet ziet, mag je niet. Hoe een programma dit uitleest, staat in De toegangs-API.

Het logboek

Elke wijziging aan de mensen, groepen, rollen, eigenschappen, regels, uitnodigingen en instellingen van een organisatie komt in haar logboek: wanneer, wie, vanuit welke organisatie, en wat er veranderde. Het logboek bevat geen wachtwoorden, sleutels of e-mailadressen. Zie Het logboek lezen.